Gırgır ile ilgili uzunca bir yazı yazacak değilim. Zira onu çalıştığım dergi için yapmaya çalışıyorum ve oldukça zorlanacağım zaten. Ama araştırma yaparken, okurken aklıma gelen birkaç küçük notu paylaşayım en azından.
Mizah dergilerini takip edenler bilirler. Sabahlamak, uykusuz geceler çizerlerin en belirgin özellikleridir. Ersin Karabulut bunu çok güzel anlatır bir Sandık İçi’nde. O zamanlar çizdiği Penguen dergisinde tek bir koltuk varmış. Sabahlanan günlerde o koltuk da kapılınca sandalyeleri birleştirip üzerinde yatarmış geceleyin biraz uyuklamak için. Evet sefil çizer portresi anlayacağınız. Uykusuz geceler… Uykusuz dergisi de ismini buradan alıyor zaten.
Bu sefil sabahlama geleneğinin Gırgır dergisinden geldiğini gördüm. Orada da tek bir koltuk varmış. Sabahlanan geceler, o koltuk kapıldığında diğer çizerler masaların üzerinde falan uyurlarmış. Aslında kolpadan bir sefillik bu. Gırgır 1 milyon satan bir dergi. Çizerleri ve sahibi de gerçekten iyi para kazanıyorlar. Ama demek bir gelenek başlatmak için belki de, tek koltuk konuluyor.
Mizah dergilerinin başka bir ortak noktası, son sayfasında amatör çizerlere yer vermesi. Uykusuz’da gelen kutusu, Penguen’de yumurtalar diye geçiyor. Bunu Gırgır başlatmış. ‘Çiçeği burnundalar’ köşesiyle. Ve şu an mizahın yaşlı kurtlarının çoğu çiçeği burnundalar köşesinden çıkma. Hasan Kaçan, Metin Üstündağ gibi, yaşlı başlı adamlar şimdi ama demek o zaman çiçekleri burunlarındaymış…
Gırgır’ın popüler olduğu dönemde dünyada en çok satan 3. dergi olduğunu biliyor muydunuz bilmem… 3. mizah dergisi değil, bütün dergiler arasında 3. dergi.
Gırgır’ın isminin, evlerde halıları süpürmek için kullanılan Gırgır aletinin isminden geliyormuş efendim. Derginin kurucusu Oğuz Aral, Gırgır’ı kurmadan önce reklam yazarıydı. Firma o yeni alete gırgır adını vermişti. Oğuz Aral, “Gırgır giren eve dırdır girmez” diye bir slogan yazar o ürün için. Peşine işini bırakıp bir dergide karikatüristliğe başlar. Köşenin adını da gırgır koyar. Gırgır oluşumu bir gazete köşesiyle başlamış anlayacağınız. Adı da o süpürgeden gelmiş.
İşte böyle bazı bilgiler verdim size. Haydi iyi geceler.
Bu yazı Nohut tarafından yazıldı;
Nohut – yayınlanmış 261 yazısı bulunmaktadır.
27 Temmuz 2008'de sakinkafa.com'da yazmaya başlayan yazar, siteyi kolektif blog anlayışıyla tanıştırmış, sitedeki bir çok atılımın da öncüsü olmuştur. Sitenin Genel Yayın Yönetmeni olan yazar, aynı zamanda sitenin patronudur. Medya sektöründe çalışan ve bir derginin de editörlüğünü yapmakta olan "Nohut" sinema, edebiyat, fotoğraf, belgesel, mizah ve reklam konularıyla ilgilidir. Orada öylece duran ama bizim bir türlü varlığını farkedemediğimiz gerçekleri kendi tarzıyla ortaya koymaktan ve tepkileri ölçmekten hoşlanır.
bugün 0, toplam 13 defa okundu...
Bu yazı için Google'dan Gelen Aramalar
- ersin karabulut sandık içi
- efsane dergileri
- gırgır dergi
- uykusuz dergi çiçeği burnundalar amatör
- uykusuz gelen kutusu gönderme
yamulmuyorsam, gırgır üzerine şerif mardin’in bir makalesi mevcut. hatta bi ara demişti, muhafazakarların bir mizah dergisi olmaması büyük eksik, diye. ilginç adam vesselam :))
çok sade ve güzel anlatmışsınız, ben de çok amatör bir karikatür sevdalısı olarak hep hayalini kurmuşumdur o gırgır da çalışmanın, ne kadar zevklidir orada sabahlamak…
simdi aklima geldi. Belki de dildeki o “girgir gecmek” fiili de dergiden cikmadir; attim kafadan. bilmiyorum.
bir de nohut’un yazisinin alt metni: “Dergilerde yazilar yaziyorum, yazarim, arastirmaciyim, ufak notlarimdan bile sakinkafa’ya bir bas yapit cikar. o derece…” –
:)
evet gırgır geçmek gırgır dergisinden geliyor.
teşekkürler burak beğenmene sevindim.. çizdiğin birşeyler varsa, sitemizde yayınlamayı çok isterdik..
ayasophia o makaleye ulaşma ihtimalin var mı acaba?
Ayasophia, onu daha once 3-4 sene once bi dersinde daha soylemisti Serif Mardin hemen hemen ayni sekilde. Adamin icine dert olmus demek.
ben bir gazete haberinde okumuştum şerif hoca’dan.. makalesi varmış falan diye de orda bahsediyordu. ulaşabilirsem göndereyim Nohut’çum…
Bence hala hiçbir mizah dergisi gırgır kıvamına gelemedi. Özlüyorun gırgır alma hissiyatını.:)
cüneyt arkın’ın oynadığı bir film vardı. gırgır okuyordu habire. sonra tam emin değilim ama ‘gırgırına’ gibi bir mottosu vardı. ikide bir tekrarlıyordu. bunu tekrarlarken arada 10 adam indiriyodu falan..
Hey gidi günler… neydi o eski gırgır dönemleri. Şimdiki yeni mizah dergilerinden o tadı alamıyorum nedense. Eski bayramların da tadı yok artık yenilerde. Oysa…evet evet oysa!… bana bayramlarda hiç hediye alan da olmazdı. Hiç kırmızı bisikletim olmadı benim. Snüf…
(yav alt tarafı başlığı görünce Gırgır hakkında iki not düşeyim istemiştim, iyice kücük Emrah’a bağladım olayı he. Nooluyo yav?)