Birkaç gündür Kızılay’ın kan bankalarının acil durum verdiği bilgisi haber bültenlerinde işlenmekte. Mevcutta İstanbul için ortalama 15.000 ünite olan miktar, şu anda 3.000 üniteye kadar düşmüş. Daha da ilginç olanı, olası bir depremde sadece İstanbul için ihtiyaç duyulacak ünite miktarı 1.500.000 imiş. İşin rakamlar kısmı bundan ibaret. Şimdi geçelim gerçekler kısmına. Kan bankamız acil durum veriyor diye ortalığı velveleye veren bir kurumdan ne beklenir? Mümkün olduğu kadar çok ünite kan toplaması beklenir. Fakat gelin görün ki durum öyle değil…
Kızılay’ın kan bağış merkezlerine gittiğinizde gerçekten güler yüzle karşılanıyorsunuz. Kan bağışında bulunmanız için herkes elinden gelen tüm özveriyi göstermekte. Ta ki kan grubunuzu söyleyene dek… Eğer kan grubunuz A Rh+ ise verdiğiniz kanın hiçbir kıymeti yokmuş gibi davranırlar size. Çünkü Türkiye’de en çok görülen kan grubu A Rh+ dir. Hatta kan bağışı yaptıktan sonra ikram edilen meyve suyunu alırken bile hissedersiniz görevlinin içinden geçenleri: “Meyve suyu da araya gitti”.
Bendeniz fi tarihinde kan bağışı yapmak üzere kan bağış merkezine gittiğimde kan grubumun A Rh+ olduğunu söylediğimde şu sözleri bizzat işittim: “Hımm, neyse ya… Bunu da testlerde kullanırız.” Yani A Rh+ ise verdiğiniz kan, bu kan başkalarına hayat vermekte kullanılmayacak, onun yerine labaratuvarlarda kan üzerine yapılan test ve deneylerde kullanılacak.
İlk bakışta A Rh+ kanın Türkiye’de yaygın olması nedeniyle kan bankalarında tutulmasına gerek görülmemesi mantıklı gelebilir. Lakin İstanbul’da meydana gelecek bir deprem sonrası ihtiyaç duyulacak kan ile ilgili istatistik çıkardıktan sonra mevcut kan bankasının bu ihtiyacı karşılayamayacağını söyleyerek “kan bankamız alarm veriyor” dediğiniz halde A Rh+ kan gelince yüzünüzü buruşturuyorsanız istatistik ilminden tam olarak faydalanmıyorsunuz demektir. Zira eğer A Rh+ kan grubunun yaygın olduğunu biliyorsanız, olası bir deprem anında en çok A Rh+ kana ihtiyacınız olacağı sonucuna ulaşmak zor değil. Bu nedenle kan bankanızda eşit miktarla kan gruplarından ünite bulundurmak yerine, kan gruplarının dağılımı oranında kan gruplarından üniteler bulundurmanız gerekir. Eğer acil durum senaryoları üzerinde duruluyorsa bunlar da düşünülmelidir.
Fakat gördüğüm kadarıyla acil durum senaryolarından çok kana erişimin zorluğuna göre stoklama çalışmaları yapılıyor. 0 Rh- kan grubunun ihtiyaç halinde kolaylıkla bulunamıyor oluşu nedeniyle en fazla ünite bu kan grubundan toplanmaya çalışılıyor. Bu da belki uyulması gereken bir yöntem fakat acil durum senaryolarında bu mantık işe yaramayacaktır. Tabi bunu anlamak için yine acı bir tecrübe geçirmek gerekecektir. Olsundur, bu zaten Türk’ün yöntemidir.
Kan grubum A Rh+ olduğu için sevinsem mi üzülsem mi bilmiyorum. Acil bir durumda kolayca kan bulunacak olmasına mı sevineyim, yoksa kanımın beş kuruş etmeyecek kadar değersiz oluşuna mı üzüleyim bilemedim.
Her ne olursa olsun, Kızılay’ı acil durum senaryosunda zor durumda bırakmamak için, kan grubunuz ne olursa olsun kan bağışında bulunmak boynumuzun borcu. Tamam, kan bağışından sonra verilecek dandik meyve suyunu içmek zorunda değilsiniz…
Bu yazı başkaparmak tarafından yazıldı;
başkaparmak – yayınlanmış 39 yazısı bulunmaktadır.
bugün 0, toplam 2 defa okundu...
abi ben de aynı senaryoyla karşılaşmıştım..
kan grubumun Arh+ olduğunu söyleyince insanlar bi yüz ekşitme eylemine girio karşısındakine değersizmiş gibi bi imaj weriolar..!
ayni kan grubundaniz topsi
senlen de basparmak (sana basparmak demek istiyo canim)
ağlamak istiorum…=P
(ne alaka olduunu bilmiom ama canım çekti..)
üzülme arkadaş, ama tavsiyem kitap verdikleri zaman kan ver, daha değerli hissedersin kendini
ben de kan bağışı yapmayı istiyorum. yaşım 10 olabilir mi?
bu arada kan grubum 0 rh+
kan depolamak kolay iş değil. verdiğiniz kanın dehidroliz olup bozulma ihtimali de yüksektir. yalnız yazılan yazıda bir mantık hatası ile karşı karşıyayız.
Depremde 1.500.000 ünite kana ihtiyaç olucak demişiz ya. sonuçta yaralananlar A + olacak ama yaralanmayanlarda en az onlar kadar olacaklar. ve radyo TV lere çağrı yaparak a + kanları bulmak kolay olacak. en kötü ihtimal ikişer ünite kan alınır, kan verenler iki gün evde pekmez yer yatar uyur :)
Esas sorun ender bulunan kanlardaki sorunu halletmek olduğundan o yüzden başka kan gruplarını alıyorlar. A + seniz extradan seferber olmanıza gerek yok. Deprem veya afet gerçekleşirse kızılayda soluğu alalım yeter.