“Asi kadın” denilen şey, tarihte çok sık rastladığımız bir durum değil. Mitolojide birkaç karakter ve meşhur Amazonlar dışında, kadının “pasif” görüntüsü pek de tercih edilendir, erkekler tarafından. Belki de bu nedenle, devrimci ruhlar, modern çağın ilk ve ikinci yarısında “kendinden emin”, “mücadeleci” ve neredeyse “erkek gibi” kadınlardan hoşlanmaya başladılar. Bizdeki “özgür kız” imajından çok daha önceleri, feminist hareketlerin beşiği Amerika’da Madonna vardı. Bu fettan kadın imgesi, o kadar yayıldı ki, tüm dünyada tanınan bir ikon haline geldi. Daha önceki yazıda, ikon meselesinin Hristiyanlıkla ilgisinden bahsetmiştim. Buradaki hadise, Hristiyanlığı aşan bir Hristiyanlıkla ilintili. Yani “ikonografi” o kadar yoğun halde ki şimdi, Madonna imgesi bir anlamda felsefi (kavramsal) Hristiyanlığı temsil ederken, diğer yandan onun “praxis” (pratik, yaşandığı zannedilen kısmı) ile mücadele içinde.
Papa Don’t Preach (babacığım, lütfen vaaz verme artık) şarkısında ve klibinde bu “devrimci” ruh o kadar öne çıktı ki, neticede “genç” kızların idolü oldu bu. Babaya isyan etmek her daim başlangıcıdır bu sürecin zaten. Çünkü genç kız “baba” figürünün altında “küçük kız” olarak kalmakla imtihan edilir. Freud’un baba-oğul arasındaki savaşın, ahlakçı zeminde zuhur etmiş halidir bir bakıma. Yani kadının klasik metafizikle ve ahlakçı sistemle savaşı babadan başlar bir anlamda.
Öte yandan, “Like a prayer” (Bir dua/eden gibi) şarkısının klibidir onu asıl kavgalık eden. Bu şarkının klibinde oynattığı “İsa figürü” alenen zencidir. Hem de o zenci İsa ile klipte nahoş hallerde görüntülenir Madonna. Bu sebeple Papalık kendisini afaroz eder. Öyle ki, bu dünyaca meşhur olmanın bir başka yoludur. Reklamın iyisi kötüsü yoktur neticede. Zaten Papalık ve öğretilerinden bunalmış bir “popüler toplum” algısının, Madonna’ya sahip çıkması için acayip bir fırsattır. Papanın burada zenci İsa’ya mı bozulduğu yoksa Madonna’nın bu zenci İsa ile sevişmesinden mi sıkıldığı pek bilinmez hala.
Şimdi bu asi kızımız, maalesef bütün tabuları yıksa da, popüler ikon olmanın getirdiği “kendince” tabuların içine girmiş oluyor. Bu da sanırım çağın kaçınılmaz durumlarından birisi. Önce Sean Penn’le takıldılar mesela. Sean Penn’i şimdilerde gay rollerinde ya da zihinsel engelli sıradan bir adam olarak görüyor olabilirsiniz. Fakat Penn, aslında “asi çocuk”tu o yıllarda. Haliyle, Madonna ile birliktelerdi. Klişenin dibine vurmuştu ikisi de.
Tabi dünya çapında olunca bu ilişki, klişe de olsa medya ayağı uzun süre bunu kaldırabildi. Madonna’nın evliliği, çocuğu, yaşı, doğum günü, taktığı mücevherler, giydikleri, yedikleri, inancı… kısaca her bir şeyi medyatik olmaya devam etti. Müstehcen ve rahat davranması, asi olduğu söylenen (bu konuda eleştirelim) ruhu, tabuları yıktığı iddia edilen hareketleri (bu konuda baya baya eleştirelim), gözümüze gözümüze sokuldu haliyle. Eğer ki “Madonna: Bir Amerikalı” tarzı bir şeyler yazmak isteseydim, tek bir şarkısını ve klibini kullanırdım: American Pie. Evet o şarkının klibini izleyiniz… Her bir şeyini açık eden, Amerika’nın “özgür kızı” Madonna’yı göreceksiniz. Ve tabi klibin sonundaki “the end” de gözünüze çarpar belki bana olduğu gibi.
Bu yazı ayasophia tarafından yazıldı;
ayasophia – yayınlanmış 211 yazısı bulunmaktadır.
31 Temmuz 2008'de "Batman'in Sarsılmaz Karizması" başlıklı yazısıyla sakinkafa.com ailesine katılan "ayasophia", sosyal bilimci olmanın getirdiği bakış açısını yazılarına yansıtmış, birikimleriyle sitemizin "Kültürel Köşe"sinin bel kemiğini oluşturmuştur. Editörlerimizden "ayasophia", halen ulusal bir gazetede meslek hayatını sürdürmekte, popüler konular üzerine yaptığı sosyolojik çıkarımları ile ilgi çekici yazılara imza atmaktadır.
bugün 0, toplam 32 defa okundu...
Bu yazı için Google'dan Gelen Aramalar
- madonna nasıl ikon
- meşhur kadın foto
- harketlı isyaneden ikonlar
- madonanın çocuğu varmı
- madonna çocuğu varmı
hiç bir zaman neden bu kadar çok sevildiğini anlayamamıştım madonnanın. ta ki bu başyapıtı okuyana kadar. tebrik ederim aya. insanı insana kafayla anlatma sanatı
Ben de bu kadinin neden bukadar sevildigini hicbirzaman anlayaman birtek ben varim saniyordum. Insanin yalniz olmadigini bilmek ne güzel sey yarabbim. Duygulandim. Size dostum diyebilir miyim sakin kafa? :)
Ama böyle anlatirlar iste insana. Eline saglik aya.
“anlayamAYan”
“yalniz olmadigini BILMESI”
Bu düzeltmeyi yapmassam catlardim simdi.
Madonna da kimmiş yahu demiyorum,
kapak kızı ekolü, kapağı açılmış kız ekolü:)) cüretkarlığına da hiç asi kız açısından bakmadım çünkü haçları da sadece popülerite için yaktığını varsaydım. Bu kadar sevilmesinin nedeni ise her şeyi mübah gören bir modernite anlayışının içinde yer almasıdır, başka bir şey yok yani.
3. ikon kim olacak harbiden merak ediyorum…
bir bilgisayar oyunu karakteri ya da çizgi film karakteri çıksa ne güzel olur..
aya bu yazı dizisinde arayı çok açma..
biz de yazabiliyo muyuz buna :) aya’dan izin var mı
estağfurullah ne izni :) buyrun yazın… (iki cümle arasındaki ontolojik benzerliği bulun!)
sadece müzik anlamında bile baktığınızda pop müzik denen seyin tam da yerin dibine gecmesini önleyecek isler yapmıstır bu kadın son 20 yılda. ha derseniz ki bence pop müzik batsın o halde zaten madonna sevenleri anlayamazsınız ve haliyle de buraya yorum yazmanız abesle üstün istigaldir.
Bu dünyada basinin yönlendiremedigi, bitiremedigi tam tersine basini yönlendirmis ve her türlü kötü haberleriyle biraz daha yükselmeyi basarmis bi kadindir madonna. Bir star olmak için de gereken en büyük zeka budur.
Bu arada Madonna ve American Pie evet birbirlerine yakışırlar ama Madonnayı anlatmak için kullanılabilecek ön son metaforlardan biridir kendisi. Onunla özetlemeye çalışacağına bir de your paradise -not for me- ile yap istersen. Extrem tenakuzlardan kurtulabilecek misin merak eyliyorum…
Kısaca herkesin madonnayi çözdüm aslinda hiçbir sey mavallarindan fena sıtkımız sıyrıldı. Baska bir uğraş bulun kendinize. Sevmeyenler de neden sevmediğinizi düsünmekten vazgecin…Gavurlarin süper sözündeki gibi …”Get A Life”
Bir Lady Gaga yazısı yazsanız süper olur bence bu seriye.
justin bieber de lutfen. (resimlerinden taniyorum, hic dinlemedim kendisini, bi dakka bi dinleyim..)