Yine MTV’nin MTV olduğu zamanlardan bir şarkı. Kurt Cobain efsanesinin “popüler” olduğu şarkılardan birisidir. Abim bana onu anlatırken, “defalarca intihar teşebbüsünde bulundu, nihayet birinde başardı” demişti. Şarkı MTV’de dönmeye başladığında, o kafkaesk klibi izledikçe içimde fırtınalar kopardı. Bir dönemde, uyuşturucu ve alkol müptelası olmaya heveslenen gençleri etkilediği de söylenir; nasıl etkilemesin ki “Here we are now, entertain us! / İşte buradayız, eğlendir bizi…” demiş adam.
Elektro gitarın ve bir zikir ayinine dönüşen klibin içinden çıkarılacak da çok şey var tabi. Kurt Cobain, yaşamını müziğini ve belki de her şeyini “ölüm arzusu” üzerine kurmuştu muhtemelen. Bu çok da yadırganacak bir arzu değil esasında. Freud’a göre, canlı her varlık, cansız bir başka varlığa öykünür. O hâle geçmek ister. Bir yanda “hayat isteği”, diğer yanda “ölüm arzusu” çekip durur. Hayatı zevk ile ölümü de öfke ile birlikte gerçekleştirir. Bir yanda yapıcı/yaratıcı bir güç, diğer yanda yıkıcı (destructive), parçalayıcı, sonlandırıcı bir istek arasında sıkışmış kalmıştır aslında insan. Hatta Freud ileri gider ve Hristiyanlığın “Komşunu sev” öğretisine karşılık; “İyi de birader, ben aynı zamanda onu öldürmek de istiyorum” der.
Ben her ne kadar, bu “rock star”ların hayatlarındaki neredeyse efsaneye dönüşmüş olan “umrumda değil” havasını yer yer “yapay” bulsam da, etkileyicidir. Parlaktır çünkü. Kurt Cobain bile o kadar intihar denemesi ve 27′sinde sona eren bir hayata rağmen, Amerikan Müzik Endüstrisi tarafından “sömürülmüştür”. Kaset anlaşmaları, klipler, MTV programları… Bu çelişkilerle insan ne kadar yaşayabilir ki zaten?
Şarkı, 90′lı yıllara damgasını vuran bir efsanedir yine de. Kurt Cobain’in ölmesine gerek yoktu bunun için. Klipteki “zikir” sahnelerinde insanların “kaybolma arzusu” açıkça ortaya çıkar. Bu hislerden 2000′lerin trance müziği ile çıktık ve yeniden “yaşam isteği” galip geldi elbette. 90′lı yıllarda hâlâ var olan “umut” yerini büsbütün karanlığa bıraktı. Endüstri bir kez daha kazandı, büyük prodüksiyonlar, dev müzik şirketleri ve medya, gücü yeniden eline geçirdi. Baksanıza, Michael Jackson’ın ölümü bile bir yerlerden “kurgulanıyor” sürekli. Televizyonlar günlerdir değişik bilgiler sunuyor piyasaya. Kurt Cobain’in ölümü de benzer şekilde “öne sürüldü”.
Bu şarkıyı beğenebilir yahut beğenmeyebilirsiniz, fakat naçizane tavsiyem, bir de Tori Amos versiyonunu dinleyin. Zikir ayinleri ve kaybolma seansı yerine, derin bir hüzünle sözlere ve müziğe yoğunlaşacaksınız. Kederli kadının parmaklarından dökülen melodilere ve sesindeki titreşime esir olup, “With the lights out, it’s less dangerous / Işıklar yokken, daha az tehlikeli” cümlesindeki, karanlığa özlemi duyacaksınız.
Bir son not: Klibin başında ve sonunda beliren paspasçı amca, klip yönetmeninin apartman görevlisiymiş. O derece gerçekçi…
Bu yazı ayasophia tarafından yazıldı;
ayasophia – yayınlanmış 211 yazısı bulunmaktadır.
31 Temmuz 2008'de "Batman'in Sarsılmaz Karizması" başlıklı yazısıyla sakinkafa.com ailesine katılan "ayasophia", sosyal bilimci olmanın getirdiği bakış açısını yazılarına yansıtmış, birikimleriyle sitemizin "Kültürel Köşe"sinin bel kemiğini oluşturmuştur. Editörlerimizden "ayasophia", halen ulusal bir gazetede meslek hayatını sürdürmekte, popüler konular üzerine yaptığı sosyolojik çıkarımları ile ilgi çekici yazılara imza atmaktadır.
bugün 0, toplam 10 defa okundu...
Bu yazı için Google'dan Gelen Aramalar
- kafkaesk
- okumaya isyan eden cocuklar
- geçmişin en iyi isyan şarkıları
- zamana isyan şarkılar
Ayasophia’dan ” muhteşem dönüş ” (: Gerçekten ..
Ufak bi araştırma yaptım ve bu şarkının gelmiş geçmiş en iyi şarkılar içerisinde 9. olduğunu okudum.Acaba o listenin 1.si hangi şarkıydı ?
ben o listeleri pek beğenmem. şahsi fikrimi sorarsanız, gelmiş geçmiş en iyi şarkı metallica’nın nothing else matters’ıdır :)
zamana isyan eden şarkılar serisi cidden hoş, şahsen zamana isyan eden kitaplar şeklinde bir serinin de başlatılması gerektiğini düşünüyorum herhangi bir sakinkafa tarafından
Ya da zamana isyan eden filmler (:
Zamana isyan eden içecekler diye de bir yazı dizisi olmalı..
Rockstarların ihtişamlı cool’luklarını yapay bulan ve bundan bıkan bir neslin sadeliğe verdiği önemin en samimi temsilcisi bence Nirvana ve Kurt Cobain. Piyasa tarafından dediğiniz gibi o kadar sömürülmesine ve hiçbir underground havası kalmamasına rağmen hatta. Nirvana’nın In Utero albümü kesinlikle Kurt Cobain’i anlamaya çalışmak için dinlenmelidir. O albümde ölüm hayattan çok daha ağır basaıyor Nevermind’a nazaran.